مقدمه: تلاقی تاریخ، معماری و خرید در قلب مسکو
در ضلع شرقی میدان سرخ مسکو، در مقابل دیوارهای باشکوه کرملین، بنایی عظیم با سقف شیشهای خیرهکننده و نمای باشکوهی به سبک رنسانسی روسی قرار دارد که فراتر از یک مرکز خرید، به یک نماد ملی و یک جاذبه گردشگری اصلی تبدیل شده است:
مرکز خرید گوم (GUM Department Store) این بنا که نامش مخفف “Главный универсальный магазин” به معنای “فروشگاه عمومی اصلی” است، داستانی به قدمت تاریخ مدرن روسیه را در دل خود جای داده است. از دوران شکوه تزاری تا دوران سخت کمونیستی و در نهایت، احیای دوباره به عنوان نمادی از خرید لوکس در دوران معاصر.
ما در گروه گردشگری چمگرد، با رویکرد سفرهای کوچک و صمیمی، معتقدیم که بهترین سفر، سفری است که در آن فرصت درک داستانهای پشت هر مکان را پیدا میکنید. در این مقاله جامع، شما را به یک سفر بینظیر در زمان و مکان دعوت میکنیم. از بازارهای پرهیاهوی قرون وسطی تا ساختار شیشهای خیرهکننده، از فروشگاههای لوکس امروز تا صفهای طولانی دوران شوروی، با ما همراه باشید تا از رازهای گوم پرده برداریم و شما را برای بازدید از این شاهکار معماری در تور روسیه آماده کنیم.
بخش اول: ریشهها و پیدایش؛ از بازارهای سنتی تا یک ایده بزرگ
تاریخچه مرکز خرید گوم به قرن پانزدهم میلادی بازمیگردد، زمانی که مسکو به سرعت در حال رشد بود و میدان سرخ به یک مرکز تجاری و بازار اصلی شهر تبدیل شده بود. در آن دوران، این مکان با مغازههای چوبی و بازارهای شلوغ پوشیده شده بود که به رَوِندهای تجاری بالا (Upper Trading Rows) معروف بودند. این ساختمانهای چوبی در طول تاریخ بارها در آتشسوزیها از بین رفتند و مجدداً بازسازی شدند.
نقطه عطف در تاریخ این مکان، در قرن نوزدهم و در دوران حکومت نیکلای یکم رخ داد. پس از یک آتشسوزی بزرگ، تصمیم گرفته شد تا به جای بازارهای چوبی، یک ساختمان دائمی و باشکوه ساخته شود. در سال ۱۸۹۳، با طراحی معمار برجسته، الکساندر پومرانتسف، و مهندس مشهور، ولادیمیر شوخوف، ساختار فعلی گوم به عنوان “روَندهای تجاری بالا” افتتاح شد. هدف از این بنا، ایجاد یک مرکز خرید مدرن و لوکس بود که با بهترین مراکز خرید اروپایی رقابت کند.
بخش دوم: معماری گوم؛ شاهکاری از شیشه و فولاد
معماری گوم ترکیبی بینظیر از سبک رنسانسی روسی و معماری صنعتی نوین است. الکساندر پومرانتسف برای طراحی نمای خارجی از سبک نئو-روسی الهام گرفت که با دیوارهای آجری قرمزرنگ، برجهای نوکتیز و تزئینات باشکوه، با فضای میدان سرخ و کرملین هماهنگی داشت.
ویژگیهای منحصربهفرد معماری:
- سقف شیشهای: مهمترین ویژگی معماری گوم، سقف قوسیشکل و شیشهای آن است که توسط ولادیمیر شوخوف، مهندس برجسته سازههای فلزی، طراحی شد. این سقف عظیم، نور طبیعی را به داخل ساختمان هدایت میکند و فضایی روشن و دلپذیر را برای خرید فراهم میسازد. این سقف از سه دهانه بزرگ با طول ۲۴۰ متر و عرض ۱۴ متر تشکیل شده است و یکی از اولین سازههای فلزی و شیشهای در روسیه بود.
- راهروها و پلها: فضای داخلی گوم از سه راهرو (گالری) اصلی تشکیل شده که در سه طبقه و با پلهای فلزی تزئین شده به یکدیگر متصل میشوند. این ساختار، فضای داخلی را به یک شهر کوچک خرید تبدیل کرده است که با زیبایی و طراحی دقیق، بازدیدکنندگان را مجذوب خود میکند.
- چشمههای داخلی: در مرکز گالریها، چشمههای زیبایی قرار دارند که فضای دلنشین و آرامشبخشی را ایجاد کردهاند. این چشمهها از همان ابتدا در طراحی گوم وجود داشتند و به عنوان مکانی برای استراحت و ملاقات شناخته میشدند.
بخش سوم: گوم در دورانهای تاریخی؛ از خرید لوکس تا کالاهای دولتی
سرنوشت گوم، به طور مستقیم با تاریخ پرفراز و نشیب روسیه گره خورده است.
دوران تزاری (۱۸۹۳-۱۹۱۷): در این دوره، گوم با نام “روَندهای تجاری بالا”، محلی برای خرید کالاهای لوکس و برندهای اروپایی برای طبقه اشراف و ثروتمندان مسکو بود. بیش از ۱۰۰۰ فروشگاه در این مرکز فعالیت میکردند و هر چیزی، از جواهرات گرانبها تا لباسهای فاخر، در آنجا یافت میشد. این مکان، نمادی از تجمل و سبک زندگی اشرافی روسیه بود.
دوران شوروی (۱۹۱۷-۱۹۹۱): پس از انقلاب بلشویکی، گوم ملی شد و چندین بار تغییر کاربری داد. در مقاطعی به عنوان دفتر اداری و انبار دولتی استفاده میشد و حتی استالین از آن برای سخنرانیهای خود استفاده میکرد. در دهه ۱۹۵۰، با دستور استالین، گوم دوباره به یک فروشگاه بزرگ دولتی تبدیل شد و نام آن به “فروشگاه عمومی دولتی” یا همان GUM تغییر یافت. در این دوره، گوم نمادی از اقتصاد سوسیالیستی بود؛ محلی که مردم عادی میتوانستند کالاهای اساسی خود را تهیه کنند، اما با انتخابهای محدود و صفهای طولانی.
گوم در دوران شوروی یک تجربه منحصربهفرد بود:
- صفهای طولانی: برای خرید کالاهای کمیاب و باکیفیت، مردم ساعتها در صف میایستادند.
- کالاهای محدود: تنوع کالاها بسیار کم بود و اغلب کالاهای وارداتی در دسترس نبودند.
- نماد امید: با این حال، گوم در آن زمان نمادی از امید و ثبات بود و مردم برای خرید در آنجا احساس غرور میکردند.
بخش چهارم: رستاخیز گوم؛ از کالاهای دولتی تا برندهای لوکس جهانی
با فروپاشی اتحاد جماهیر شوروی در سال ۱۹۹۱، گوم خصوصیسازی شد و وارد دوره جدیدی از تاریخ خود گردید. مالکیت آن به شرکتهای خصوصی واگذار شد و روند احیای آن به عنوان یک مرکز خرید لوکس آغاز شد.
- بازگشت به ریشهها: گوم به ریشههای تزاری خود بازگشت و به سرعت به یکی از لوکسترین مراکز خرید در جهان تبدیل شد. برندهای معروف بینالمللی مانند لویی ویتون، پرادا، گوچی و دیور در آنجا فروشگاههای خود را افتتاح کردند.
- تبدیل به یک مرکز فرهنگی: گوم تنها یک مرکز خرید نیست، بلکه یک مرکز فرهنگی و گردشگری مهم است. در آنجا، نمایشگاههای هنری، رویدادهای مد، کنسرتها و مراسمات فصلی برگزار میشود. در فصل زمستان، محوطه جلوی گوم به یک زمین اسکیت روی یخ تبدیل میشود که فضایی جادویی را برای بازدیدکنندگان فراهم میکند.
بخش پنجم: گوم امروز؛ تجربهای فراتر از خرید
بازدید از گوم، برای هر گردشگری یک تجربه فراموشنشدنی است. این مکان، یک سفر به دل تاریخ، هنر و معماری است.
جاذبههای گوم برای گردشگران:
- معماری خیرهکننده: قدم زدن در راهروهای زیر سقف شیشهای، شما را به یاد گالریهای بزرگ قرن نوزدهم میاندازد.
- بستنی معروف: یکی از مشهورترین جاذبههای گوم، بستنی سنتی آن است که از دوران شوروی تا به امروز با همان کیفیت و دستور پخت سرو میشود و تجربهای نوستالژیک برای بازدیدکنندگان روسی و گردشگران است.
- کافهها و رستورانها: گوم مجموعهای از کافهها و رستورانهای شیک را در خود جای داده است که فرصت خوبی برای استراحت و تماشای نمای میدان سرخ را فراهم میکنند.
- رویدادهای فصلی: تزئینات کریسمس، زمین اسکیت روی یخ و نمایشگاههای گل در تابستان، این مکان را در تمام طول سال جذاب نگه میدارند.
بخش ششم: داستانهای پنهان و حقایق جالب
- نقش استالین: در دهه ۱۹۳۰، استالین قصد داشت گوم را تخریب کرده و به جای آن ساختمانی برای کمیساریای خلق بسازد. اما خوشبختانه، این تصمیم هرگز عملی نشد.
- اولین آسانسورها: گوم یکی از اولین ساختمانهای روسیه بود که مجهز به آسانسورهای برقی شد و در زمان خود، یک نوآوری بزرگ محسوب میشد.
سفر به روسیه با گروه گردشگری چمگرد؛ فراتر از یک خرید ساده
گوم، نمادی از تغییرات مداوم در روسیه است. این مرکز خرید، از بازارهای ساده تا نمادی از تجمل، سپس نمادی از اقتصاد دولتی و در نهایت، نمادی از اقتصاد آزاد و مدرن تبدیل شده است. سفر به مسکو و بازدید از گوم، به شما فرصت میدهد تا این داستان شگفتانگیز را از نزدیک لمس کنید.
در گروه گردشگری چمگرد، ما با برگزاری تور روسیه، شما را به سفری منحصربهفرد و خاطرهانگیز دعوت میکنیم. در گروهی کوچک و صمیمی، همراه با راهنمایان مجرب، از تمام زیباییهای روسیه لذت خواهید برد و با تاریخ و فرهنگ آن از نزدیک آشنا خواهید شد. ما معتقدیم که بهترین سفر، سفری است که شما را به تفکر وادارد و نگاه شما به جهان را تغییر دهد. با ما همراه شوید تا از این تجربه فراموشنشدنی لذت ببرید.
